Relatieproblematiek

Wanneer we spreken van relatieproblematiek, is er sprake van een probleem dat door één of beide partners als onoplosbaar wordt ervaren en dat de kwaliteit van de relatie en het gezinsleven blijvend negatief beïnvloedt.  

Omgaan met relatieproblematiek

Wat kunt u zelf doen?
Om te voorkomen dat je na het sluiten van je huwelijk tot de ontdekking komt dat je over veel zaken verschillend denkt, is het belangrijk dat je in de verkeringstijd een aantal zaken goed doorspreekt met elkaar. Met name als het gaat over werken, wonen, contacten met familie, omgaan met geld, geloof, seksualiteit. Dan ontdek je in een vroeg stadium ook of het je lukt om verschillen te bespreken, conflicten te hebben. Je gaat ook bewuster nadenken over de waarden en normen die jij meekreeg van thuis en je merkt of je je emotioneel los kan maken van je ouders. Heb je over veel zaken geen eigen mening, ben je geneigd je ouders te betrekken bij belangrijke beslissingen, dan is je verkeringstijd een mooie periode om te zien of het je lukt om zelf een mening te hebben en daarover met je vriend of vriendin in gesprek te gaan. Als je bijvoorbeeld merkt dat je vriend zich niet aan jouw grenzen houdt op gebied van lichamelijk contact en dingen doet die jij niet fijn vindt, dan kun je verwachten dat dit na je huwelijk ook zo zal zijn. En wellicht op meer gebieden. Als je merkt dat je vriendin een warme emotionele band met een andere jongen heeft en met hem ook veel deelt, dan gaat dat niet vanzelf over. Als je dit soort zaken onbesproken laat, ondermijn je de veiligheid en stabiliteit van je relatie. Het is een illusie om te denken dat alles wel goed komt omdat je zoveel van elkaar houdt.
In een aantal kerken en gemeenten wordt huwelijksvoorbereiding of -catechese gegeven. Of gesprekskringen voor gehuwden. Dat kan een mooie gestructureerde manier zijn om regelmatig tijd vrij te maken voor je relatie met elkaar en om in gesprek te blijven over belangrijke thema’s.

Als je al getrouwd bent en je merkt dat er blijvende spanningen of verwijdering ontstaan, bespreek dat dan met je man of vrouw. Wacht niet te lang. Elke relatie kent periodes waarin het moeilijk is. Neem tijd voor elkaar en bespreek wat je dwars zit. Let dan vooral op de stijl waarin je spreekt. Als je alleen met verwijten komt, zal je partner zich aangevallen voelen. Dan ontstaat een sfeer waarin het niet meer goed lukt om te overleggen. Natuurlijk kun je zeggen wat je niet fijn vindt, maar probeer het zo te doen dat de ander zich uitgenodigd voelt. Er zit nogal verschil tussen de opmerking: Ik baal ervan dat jij steeds zo laat thuis komt, en: Ik zou graag willen dat je er bent als we gaan eten. Als dingen je hoog zitten of als je er al lang mee loopt, bestaat het risico dat je ergens over begint in de verwijtende sfeer. Als je dat vervolgens regelmatig doet, dan is het al snel niet meer fijn om met elkaar te praten. Een van de partners gaat dan meestal de ander uit de weg. Probeer daarom altijd als je iets wil bespreken om met elkaar eerst een tijdstip af te spreken waarop dat kan. Zorg dat je niet gestoord wordt, dat er niet zomaar iemand binnen kan komen lopen. Bespreek dan wat je dwars zit en verbindt er wensen aan. Bijvoorbeeld: Ik merk dat je regelmatig overwerkt. Dat vind ik niet fijn, ik mis je bij het avondeten. Ik wil dat je vaker thuis bent. Geef je partner ook de ruimte om te vertellen wat zijn motieven zijn. Dan kom je erachter of hij overwerkt omdat hij zich zorgen maakt om de financiën, of omdat hij geen nee durft te zeggen tegen de baas, of wellicht omdat het helemaal niet gezellig is thuis. Sta ook open voor jouw aandeel in de problemen, vraag daarnaar. Vervolgens kom je te praten over eventuele oplossingen. Als de overgang naar de fase van samen oplossingen zoeken en vinden steeds niet gemaakt kan worden, raak je gefrustreerd. Er komt een negatief patroon in je relatie. Mensen zeggen dan vaak: we lopen steeds vast. Dit is een goed moment om hulp te zoeken. Naarmate dit negatieve patroon bevestigd wordt, raken mensen ontmoedigd. Een dergelijk proces kan jaren voortduren. Beide partners lijden eraan. Regelmatig horen hulpverleners van stellen die jaren wachtten voor ze hulp zochten: hadden we dit maar 20 jaar eerder gedaan.

Als je merkt dat er geheimen in de relatie zijn, dan is het verstandig om daar met derden over te spreken. Een partner die verslaafd is aan alcohol, drugs of porno, of die een buitenechtelijke relatie heeft, zal in eerste instantie vaak ontkennen of de zaak bagatelliseren. Vraag tijdig deskundige hulp. Ook als je partner nog niet gemotiveerd is kun je bij Eleos zelf een hulpvraag doen.

Wat kunnen betrokkenen doen?
Relatieproblematiek speelt zich af achter de voordeur. Soms kunnen spanningen jarenlang bestaan en de sfeer in het gezin negatief beïnvloeden of zelfs ziek maken. Jonge kinderen kunnen klachten ontwikkelen in de vorm van buikpijn, hoofdpijn, of juist veel aandacht gaan vragen door middel van moeilijk gedrag. Oudere kinderen adviseren hun ouders meestal niet om hulp te zoeken. Ze proberen eerder te bemiddelen in de ruzies die er zijn of kiezen partij voor een van de ouders. Hiermee nemen ze een taak op zich voor hen te zwaar is.
Kinderen hebben beide ouders nodig, ook als ze al puber of adolescent zijn. Ze staan zelf voor de taak om volwassen te worden.

Als je het moeilijk vindt om je ouders te adviseren om hulp te zoeken, kun je misschien een familielid vragen om met je ouders te praten. Soms weten opa en oma of een oom of tante ook wel van de problemen. Het is altijd lastig om je te mengen in de relatieproblemen van iemand anders. Zelf ben je immers ook niet volmaakt. Soms kan het wel helpen om met name het belang van de kinderen te noemen als je overweegt om een familielid te adviseren om hulp te vragen. Iets gemakkelijker is het als een echtpaar zelf al praat over de problemen. Dan is de beste weg is om geen partij te kiezen en het zoeken van hulp te adviseren.

Als het pastoraat betrokken is bij de problemen, is er een opening om er bij het echtpaar op terug te komen. Het kan steunend zijn als men weet dat er in het gebed aan hen gedacht wordt. De pastor zelf kan het bij pastorale contacten laten als het echtpaar zelf daarnaast deskundige hulp zoekt. Het is belangrijk dat beide partners zich gesteund weten. Partij kiezen voor een van beiden betekent meestal de ander verliezen.