Borderline

Mensen die te kampen hebben met een borderlinestoornis, lijden aan een persoonlijkheidsstoornis die uiterst verwarrend is en die naastbetrokkenen voor talloze onverwachte moeilijkheden plaatst.

Omgaan met borderline

Wat kunt u zelf doen?
Veel mensen met een borderlinestoornis hebben al van alles geprobeerd om rust te vinden. Zonder te beweren dat u het alleen moet doen, hebt u misschien iets aan het volgende:

Crisissen voorkomen
U kunt een crisis voorkomen door te realiseren waar u gevoelig voor bent. Mensen met een borderlinestoornis zijn vaak kwetsbaar voor een (dreigend) verlies. Bespreek op momenten dat u zich redelijk voelt met iemand, wat u dan zou kunnen doen, naar wie u kunt toegaan en wat u dan wilt dat zo iemand voor u doet.

Een doos met mooie herinneringen
Op momenten dat het helemaal mis lijkt te gaan, kan het overkomen alsof er nooit iets waardevols geweest is. Iemand loste dat op door in een mooie doos betekenisvolle foto’s, briefjes, kaartjes en andere zaken te bewaren. Ze kon die bekijken en lezen als ze zich leeg voelde. Het droeg bij om door perioden van verlatenheid te komen.

Tot tien tellen
Als u voelt dat u heftig kwaad wordt, kunt u het oude middeltje om tot tien te tellen van stal halen. U trekt u dan even terug uit de zuigkracht waarin het ene verwijt het andere oproept. U kunt dan zeggen dat u even niet wilt reageren.

Werk zoeken dat bij u past
Als uw stemmingen en gevoelens nog erg wisselen, kunt u beter geen werk zoeken dat veel stress geeft. Vanuit de gedachte dat een stabiele werksituatie uw vertrouwen doet groeien, kan het goed zijn om iets onder uw niveau te werken op een rustige afdeling. Als het beter met u gaat kunt u nog zien welke mogelijkheden er voor u zijn.

Inzetten voor contactherstel
Het contact met mensen die u al lang kent, is belangrijk. Mocht daarin iets misgaan dan is het belangrijk om erop terug te komen als de storm wat geluwd is. Door u in te zetten voor het herstel van contact met mensen die waardevol voor u zijn, leert u dat u verlating kunt voorkomen, zelfs als dat dreigt.

Tips voor naastbetrokkenen
Naastbetrokkenen krijgen vaak het gevoel dat ze op eieren moeten lopen in het contact met iemand met een borderlinestoornis. Ze hebben het gevoel te maken te hebben met iemand die steeds wisselend is. Dat gevoel klopt ook wel. Iemand met een borderlinestoornis voelt zichzelf vaak ook wisselend en eist van je dat je dat allemaal aanvoelt. Dat laatste is niet reëel. Je kunt niet in de huid van een ander kruipen. Je kunt wel belangstelling hebben, maar dan zal iemand je moeten vertellen wat er aan de hand is, wat er in hem of haar omgaat. Misschien heb je als naastbetrokkene wat aan de volgende tips.

  • Zoek informatie
    Laat je informeren over de borderlinestoornis. Vraag de behandelaars ernaar. Behandelaars kunnen zonder toestemming geen informatie over hun patiënten geven, maar hebben wel de plicht in algemene zin voorlichting te geven aan naastbetrokkenen. Lees ook boeken over het onderwerp. 
  • Rollen bewaken
    Vaak wordt gezegd dat naastbetrokkenen hun grenzen moeten aangeven. Daar zit wel wat in, maar als je het zo formuleert, kan het tot afwijzing leiden. Het is beter te bedenken of iets bij je rol past. Bij de rol van een echtgenoot past het niet om als crisisdienst op te treden voor zijn vrouw. Het past bij de rol als vriendin om af en toe te zeggen dat een bezoek je niet uitkomt. Urenlange gesprekken over de problemen van je broer zonder dat je iets over jezelf kwijt kunt, passen niet in een relatie tussen broer en zus. Het past niet in de rol van een kind om speelbal van de emoties van je ouders te zijn. Ook een ambtsdrager kan en moet zijn rol begrenzen. Dit is beter voor hemzelf als persoon en als professional. Begrenzing van rollen geeft ook aan de persoon met een borderlinestroornis duidelijkheid, veiligheid en structuur. Het kan overigens moeite kosten om je rol af te bakenen als je al lang over je grenzen heen hebt laten lopen. Het kan ook zijn dat er vooral sprake was van onduidelijkheid over je eigen rol. Kom hier dan op terug en wees hierover dan alsnog open en helder. Deze bijstelling kan ingewikkeld zijn voor jezelf en voor de ander. Het is de kunst om, binnen duidelijke grenzen, toch enigszins flexibel te zijn. Dit ietwat flexibel met je rol omgaan kan lastig zijn. Zijn er té flexibele grenzen dan kun je teveel verantwoordelijkheden overnemen, zijn er te strakke grenzen dan kun je koel en afstandelijk overkomen. Het is belangrijk om de verantwoordelijkheid voor het eigen gedrag zoveel mogelijk hij de persoon met de borderlinestoornis te laten. 
  • Aandacht voor gewone mensenzaken
    Veel naastbetrokkenen gaan diep op problemen in. Het is goed als er belangstelling voor problemen is, maar laat de gesprekken niet te lang duren (niet meer dan een half uur, uiterlijk drie kwartier). Richt je aandacht actief op dingen die ondanks alles goed gaan. Vertel over iets wat je gezamenlijke belangstelling heeft. Dat maakt het contact gelijkwaardig en tilt een beetje uit boven het uitzichtloze. 
  • Afspraken om crisissen te voorkomen
    Het hoort bij iemand met een borderlinestoornis dat ze moet leren om crisissen te hanteren. Je kunt als naastbetrokkene daarin een rol spelen. Uitgangspunt moet blijven dat iemand zelf zijn crisissen moet oplossen en als dat niet lukt de crisisdienst ingeschakeld moet worden. Wat je wel kunt doen, is iemand helpen om te voorkomen dat er een crisis ontstaat. Daar kun je afspraken over maken op het moment dat het redelijk met iemand gaat. Een afspraak kan zijn dat iemand langs kan komen als ze zich alleen voelt, maar dat ze wel van tevoren moet bellen en dat het kan zijn dat het je niet uitkomt. Bij zo’n afspraak hoort ook dat je als de rust is weergekeerd, bespreekt wat er aan de hand was dat iemand het niet zelf aankon. Stel de vraag wat er moet gebeuren om het een volgende keer wel zelf aan te kunnen. 
  • Inzetten voor contactherstel
    Als er iets misgaat in het contact, is het belangrijk dat je je inspant om tot contactherstel te komen. Als jezelf geïrriteerd was, is het goed om dat te erkennen. Iemand heeft dat waarschijnlijk wel gevoeld en leert dat haar gevoel klopt, als je het toegeeft. Wanneer je gekwetst bent, is het ook goed om dat te zeggen. Wees duidelijk in wat je gekwetst heeft en wat je van iemand verwacht. Bijvoorbeeld: ‘Je hebt een ruit ingeslagen. Ik wil dat je die vergoedt en ik wil iets van je horen waaruit blijkt dat je beseft dat zulke daden me kwetsen.' 
  • Spreek in ik-boodschappen
    De omgang met mensen met een borderlinestoornis kan heftige gevoelens oproepen. Je kunt dan gemakkelijk een verwijtende toon aanslaan: ‘jij maakt ook alles kapot’, ‘jij bent een nagel aan mijn doodskist’. Dat noemen we ‘jij-boodschappen’. Deze boodschappen zijn olie op het vuur. Oefen je erin duidelijk te maken dat je vanuit jouw ervaring spreekt. ‘Ik denk dat het beter is om nu te stoppen, omdat ik merk dat ik boos word’. ‘Ik heb even tijd nodig om na te denken, omdat ik nu niet goed weet hoe het verder moet’. 
  • Zoek zelf steun
    Het omgaan met een familielid met een borderlinestoornis kan intensief zijn. Daarom is het van belang zelf ook steun te zoeken. Misschien bij een vertrouwenspersoon, een ambstdrager, of gewoon een gemeentelid of goede vriend of vriendin.  


 

ervaringsverhalen


 

Wilt u weten wat Borderline is en hoe het is om daarmee te moeten leven? Bekijk dan de aflevering uit de serie Doe even normaal (NTR) http://bit.ly/1sRdWN8
Informatie over de serie op: http://bit.ly/1oGbx4E